Yıl:2015   Sayı: 17   Alan: TIBBİ BİYOLOJİK BİLİMLER  

Süheyla YAZICIOĞLU, Alpaslan Hamdi KUZUCUOĞLU, Ayşenur CURABEYOĞLU, Oğuz ÖZYARAL
KÜTÜPHANELERDE ÜREYEN KÜFLERİN İNSAN SAĞLIĞINA ETKİSİ: İSAM ÖRNEĞİ
 
Müzelerde ve kütüphanelerde objelerin bozulmasına etki eden önemli faktörlerden biri de iç konfor ortamındaki nemli havanın sıcak ve hareketsiz olması nedeniyle mikrobiyolojik aktivitenin artması ve buna bağlı olarak da küf gelişiminin oluşmasıdır. Çalışmada; özellikle istenen optimal nem ve sıcaklığın sağlanamadığı durumlarda eserlerde meydana gelebilecek küf oluşumunun saptanması ve bu küflerin insan sağlığına olası etkileri incelenmiştir. Çalışma; İstanbul’un Üsküdar İlçesi Bağlarbaşı Semti, Beylerbeyi-Beykoz Yolu üzerinde bulunan 29 Mayıs Üniversite Kampüsü içindeki Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) Kütüphane arşivinde yer alan 40 adet kitap ile bu kitapların bulunduğu 5 rafta gerçekleştirilmiştir. Kitapların kapakları ve iç sayfalarından ayrıca raf yüzeylerinden alınan sürüntüler besiyerlerine ekilerek 10 Haziran 2014 - 30 Nisan 2015 tarihleri arasında Topkapı - Cevizlibağ, Azmi Ofluoğlu yerleşkesinde yer alan İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi (İYYÜ) Temel Bilimler laboratuvarında kesitsel epidemiyolojik yöntemle çalışılmıştır. Kitap örneklerinden Sıvı Sabouraud besiyerine alınan sürüntüler Sabouroud Dekstroz Agar (SDA) ve Malt Ekstrakt Agar (MEA) besiyerlerine ekilerek küf mantarlarının üremesini sağlamak için 25-27 oC' de inkübe edilmiş, 10-15 gün boyunca laboratuvar da oda ısısında bekletilmiştir. Üreme gözlemlenen petrilerde küf identifikasyonunun tam olarak yapılabilmesi için üreyen kolonilerden 2-3 kez besiyerlerine alt pasajlar yapılmış ve küfler laktofenol pamuk mavisi ile boyanarak türleri saptanmıştır. Işık mikroskobunun 10x ve 40x objektifi ile incelendiğinde sıklıkla; Penicillium, Aspergillus, Trichoderma, Cladosporium türleri bulunmuştur. Kitapların dış-iç sürüntülerinden ve raf yüzeylerinden toplam 15 farklı cinse ait küf mantarı (Penicillium sp. % 25 Aspergillus sp. % 25; Cladosporium sp. %18.5; Trichoderma % 11) izole edilmiştir. Bu konuda yapılan diğer çalışmalarla karşılaştırmalar yapılarak kültürel miras açısından önemli yere sahip olan eski eserlerin ve kütüphanelerdeki elyazması ve nadir eserlerin küf gibi zararlı etkiye sahip mikroorganizmalardan korunabilmesi için kütüphanelerin / arşivlerin nem ve sıcaklık koşullarının sürekli kontrol edilerek optimal standartlarda olmasının sağlanması, ayrıca kütüphanelere ve arşivlere kullanıcıların farkındalığının artırılması açısından korunma koşulları ve yöntemleri konusunda bilgilendirici panoların asılması sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, bu mikroorganizmaların patojen, allerjen, toksik ve karsinojen etkilere sahip olduğu; solunum yolu infeksiyonları, kornea, dermatofıt gibi deri / tırnak enfeksiyonları, sistemik enfeksiyonlara sebep olabileceği, immun sistemi zayıf ziyaretçi ve çalışanların bu olumsuz risk parametrelerinden etkilenebileceği vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bilgi ve Belge Yönetimi, Koruma, Küf Mantar Analizi, Mikrobiyolojik Riskler, İnsan Sağlığı

Doi: 10.17363/SSTB.20151714057

INDOOR MOLD EFFECTS ON HUMAN HEALTH IN LIBRARIES: A CASE STUDY OF ISAM LIBRARY
 
One of the most important factors for deterioration of museum and library objects is significant increase in microbiological activity due to warm and stable moist air in the interior comfort environment and and according to this, it is composed of a mold growth. In study; it is examined that in the cases that specifically desired optimum moisture and temperature can not be achieved that may occur mold in the artifacts and likely negative impacts on human health. The study were carried out in the 29 Mayıs University Campus Turkish Religious Foundation Center for Islamic Studies- ISAM (located on Istanbul's Uskudar district Bağlarbaşı neighbourhood, Beylerbeyi-Beykoz Route) Library archives for 40 books and five shelves. The swabs which were taken from book covers, inner pages and shelf surfaces were put into growth medium on June 10, 2014 - 30 April 2015 Istanbul Yeni Yuzyil University, Azmi Ofluoglu Campus (located in Istanbul Topkapi - Cevizlibag) Basic Sciences Faculty Laboratory. It was worked with a cross-sectional epidemiological method. The swabs were taken from books were put into liquid Sabouraud growth medium and were transferred to Dextrose Agar (SDA) and Malt Extract Agar (MEA) growth medium. The planted fungus were incubated over 10-15 days at 25-27 oC to ensure the growth of mold were performed at room temperature of laboratory. In petri dishes which were observed breeding to ensure full identification 2-3 times sub passages were carried out to growth medium by breeding colonies and molds were determined by staining with lactophenol cotton blue. While light microscope 10x and 40x objective magnification, Penicillium, Aspergillus, Trichoderma, Cladosporium species were often detected. A total of 15 different fungi (Penicillium sp., Aspergillus sp 25%. 25%; Cladosporium sp., 18.5%; Trichoderma 11%) which were obtained by swabs from the outer-inner book pages and book shelves surfaces were isolated. By comparison with other studies on this field, due to conservation against to microorganisms harmful effects of artifacts and library manuscripts and rare books which have an important place in terms of cultural heritage, it should be ensured that continuous monitoring of the libraries / archives humidity and temperature conditions for optimal standards, and also informative panels should be hanged to libraries and archives about the conditions and methods of conservation in terms of increasing the awareness of users. However, it is emphasized that these microorganisms have pathogenesis, allergens, toxic and carcinogens effects; systemic infections may cause as respiratory tract infections, corneal, dermatophytes such as skin / nail infections; visitors and employees whom they have weak immune system may be adversely affected by these risk parameters.

Keywords: Information and Documentation Management, Conservation, Fungi Analysis, Microbiological Risks, Human Health

Doi: 10.17363/SSTB.20151714057

Tam Metin