Yıl:2018   Sayı: 29   Alan: SPOR BİLİMLERİ  

Hakan KOLAYİŞ, Nurullah ÇELİK, Gülşah HALBİŞ
BASKETBOL HAKEMLERİNİN POZİTİF PSİKOLOJİK DURUMLARININ VE TEMEL PSİKOLOJİK İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ
 
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye Basketbol Federasyonunda görev yapan basketbol hakemlerin pozitif psikolojik durumlarının ve temel psikolojik ihtiyaçlarının belirlenmesidir. Yöntem: Araştırmaya 39’u kadın (29.49 ± 7.19 years) ve 214’ü erkek (28.53 ± 6.05) olmak üzere toplam 253 kişi katılmıştır. Araştırmada ölçüm araçları olarak, “Kısaltılmış Proaktif Kişilik Ölçeği” (Akın ve ark., 2011), “Öznel Zindelik Ölçeği” (Akın ve ark., 2012), “İyilik Hali Ölçeği” (Akın ve Fidan, 2012) “Öznel Mutluluk Ölçeği” (Akın, 2011) ve “Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği” (Kesici Üre ve ark., 2002) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler ile Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Veriler SPSS 16.0 programında analiz edilmiş ve anlamlılık düzeyi 0.05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Araştırmada elde edilen bulgular incelendiğinde, hakemlerin proaktif kişilik, öznel zindelik, psikolojik iyi oluş ve öznel mutluluktan oluşan pozitif psikolojik durumlarının temel psikolojik ihtiyaçlar ölçeğinin tüm alt boyutlarıyla pozitif yönde anlamlı ilişkiler kurduğu tespit edilmiştir (p<05). Ayrıca hakemlerin yaşı ile temel psikolojik ihtiyaçlar ölçeğinin yeterlik (r: -160; p<0.05) ve ilişkili olma (r: -170: p<0.05) alt boyutlarıyla negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sonuç: Sonuç olarak, hakemlerin temel psikolojik ihtiyaçlarının artmasıyla birlikte, pozitif psikolojik durumlarında da bir artışın olduğu tespit edilmiştir. Bu da, hakemlerin daha özerk, daha yeterli ve sosyal olarak daha fazla ilişkiler kurma ihtiyacı hissettikleri sonucunu ortaya çıkarmıştır.

Anahtar Kelimeler: Basketbol, Hakem, Pozitif Psikoloji, Temel Psikolojik İhtiyaç

Doi: 10.17363/SSTB.2018.29.11

DETERMINING POSITIVE PSYCHOLOGICAL STATES AND BASIC PSYCHOLOGICAL NEEDS OF BASKETBALL REFEREES
 
Purpose: The purpose of the study was to determine the positive psychological states and basic psychological needs of basketball referees working in the Turkish Basketball Federation. Methods: A total of 253 participants 39 of whom were women (29.49 ± 7.19 years) and 214 men (28.53 ± 6.05) participated in the study. As a measuring tool in the study, “Shortened Proactive Personality Scale” (Akın et al., 2011), “Subjective Vitality” (Akın, 2011), Flourishing Scale (Akın ve Fidan, 2012) and Subjective Happiness Scale (Akın et al., 2012) and “Basic Psychological Needs Scale” developed by Deci and Ryan (2000) and adapted to Turkish by Kesici Üre et al. (2002) were used. In the analysis of the obtained data Pearson correlation analysis with descriptive statistics was used. The data were analyzed in the SPSS 16 program and the level of significance was accepted as 0.05. Findings: When the findings obtained from the study were examined, the positive psychological states of the basketball referees was found to be positively correlated with the proactive personality, psychological well-being, subjective well-being and subjective happiness and the autonomy, competence and relatedness dimensions of the basic psychological needs scale (p<05). In addition, there was a significant negative correlation between the age of referee and competence (r: -160; p<0.05) and the relatedness (r: -170: p<0.05) sub-scale of basic psychological needs scale. Conclusion: In conclusion, it was determined that the positive psychological states of the referees increase, the basic psychological needs of referees increase as well. Thus, they need to feel more autonomous, more adequate and to establish more social relationships.

Keywords: Basketball, Referee, Positive Psychology, Basic Psychological Need

Doi: 10.17363/SSTB.2018.29.11

Tam Metin