Yıl:2018   Sayı: 29   Alan: SPOR BİLİMLERİ  

Merve ÖZYILDIRIM, İhsan SARI
ANTRENÖRLERİN SPOR PSİKOLOJİSİ KAVRAMINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARI
 
Amaç: Bu araştırma aktif olarak çalışan antrenörlerin spor psikolojisi kavramına ilişkin algılarını metafor yöntemi ile ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırmaya 182 antrenör gönüllük esası ile katılım sağlamıştır. Verilerin elde edilmesi için araştırmacılar tarafından hazırlanan anket formu kullanılmıştır. Bu formda, kişisel bilgileri içeren sorulara ek olarak antrenörlerin spor psikolojisi kavramına ilişkin algılarını belirlemek amacıyla “Spor psikolojisi …gibidir, çünkü…‘’cümlesini tamamlamaları istenmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analizi ve yorumlanması süreci Saban (2008) tarafından kullanılan aşamalar dikkate alınarak yapılmıştır. Bu beş aşama; metaforların belirlenmesi, metaforların sınıflandırılması, kategori geliştirme, geçerlik ve güvenirliği sağlama ve verilerin analizi aşamalarıdır. Veriler Microsoft Excel ve SPSS 17 programları ile analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma sonucunda 182 katılımcının ürettiği metaforlardan, amacını karşılamayan metaforlar çıkartıldığında toplam 109 katılımcının metaforları incelenmeye alınmıştır. Tüm metaforların incelenmesi sonucunda 89 farklı metafor elde edilmiştir. En çok kullanılan metaforların “anahtar (4), kalp (4), anne (3), arkadaş (2), yaşam (3) , doping (2), parmak izi (2), meyve (2), çocuk (2), hayat (2), su (2), sporun ruhu (2), deniz (2) ve eğitim (2)” olduğu belirlenmiştir. Elde edilen metafor cümleleri anlamsal olarak kategorilere ayrıldığında 13 kategori elde edilmiştir. Bu kategoriler; başarıya götüren/performansı geliştiren, bilgi sağlayan, bireysel yaklaşım gerektiren, destekleyen/geliştiren, olumlu-olumsuz etkileyebilen/doğru kullanılması gereken, emek gerektiren, farklı bakış açısı gerektiren, kapsamlı olan, keyif veren, mental olarak hazırlayan, temel oluşturan/olmazsa olmaz, yönlendirici ve diğer olarak belirlenmiştir. Sonuç: Araştırma sonucunda, antrenörlerin genel olarak spor psikolojisi kavramına ilişkin algılarının genelde olumlu yönde oluştuğu belirlenmiştir. Antrenörlerin spor psikolojisi ile ilgili olarak farklı algılarının olduğu görülmüş ve bu algılar ilgili alan yazın ışığında tartışılarak bazı öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Antrenör, Spor Psikolojisi, Metafor

Doi: 10.17363/SSTB.2018.29.5

METAPHORIC PERCEPTION OF COACHES REGARDING THE CONCEPT OF SPORT PSYCOLOGY
 
Purpose: The purpose of this study was to examine the coaches' perceptions of the sport psychology concept through metaphor analysis. Method: A total of 182 sport coaches participated in the study on a voluntary basis. A questionnaire form prepared by the researchers was used to obtain the data. In this form, besides the questions containing personal information, the participants are asked to complete the sentence “sport psychology is like…because….” to identify their perception about sport psychology. The analysis and interpretation of the data obtained in the study was carried out by taking into consideration the stages used by Saban (2008). These five stages were determination of metaphors, classification of metaphors, category development, providing validity and reliability, and analysing the data. The Data was analysed in Microsoft Excel and SPSS 17 programs. Results: After deleting the incorrect metaphors, a total of 109 metaphors were included in the analysis from 182 participants. As a result of the examinations, 89 different metaphors were obtained. The most commonly used metaphors were key (4), heart (4), mother (3), friend (2), life (3), doping (2), fingerprint (2), fruit (2), child (2), living (2), water (2), spirit of sport (2), sea (2) and education (2). When the metaphor sentences were categorized into semantic categories, 13 categories were obtained. These categories are “leading to success/improving performance, providing information, requiring individual approach, supporting/enhancing, having positive- negative impacts/requiring being used correctly, requiring effort, requiring different perspective, being comprehensive, being pleasant, being mentally preparing, being a basis-essential and other. Conclusion: As a result of the research, it was determined that the perceptions of the trainers about the concept of sports psychology were generally positive. It was seen that coaches had different perceptions about sports psychology and these perceptions were discussed in light of the literature and some suggestions were presented.

Keywords: Coach, Sport Psychology, Metaphor

Doi: 10.17363/SSTB.2018.29.5

Tam Metin